D’Wullmaus, Talpa europaea, gëtt vun den Zoologen an d’Uerdnung vun den Insektefrësser agedeelt, nieft de Spëtzmais an dem Igel. D’Gäertner awer betruechten dës Aart éischter als e geféierleche Schuedmécher an net als e wäertvolle Helfer, dee schiedlech Insekte fir hir Plantatioune friesse kéint.
Hir raimlech Verdeelung ass grouss: All lockere Buedem, dee gutt mat Reewierm versuergt ass, ass fir si perfekt. D’Gäert, déi dacks räich u Mullbuedem (Humus) sinn, an d’Wisen, sinn fir si ganz gënschteg Liewensraim.
Eng efficace Léisung géint Wullmais
D’Wullmaus kann a méi oder manner grousser Dicht an all Terrainen, sief et an der Fläch oder an der Héicht, getraff ginn, mat der eenzeger Bedingung, datt dës eng Schicht vu Planzebuedem (Äerd mat Planzereschter) vun op d’mannst 10 cm Déckt opweisen an net dacks iwwerschwemmt ginn.
Notiz: Kënns du eng Wullmaus gesinn? Et kann all vun eis geschéien, eng lieweg Wullmaus iwwer de Buedem lafen oder eng Strooss iwwerquieren ze gesinn, mä et sinn awer ëmmer e bëssen aussergewéinlech Situatiounen. Dëst Déier ass, kéint ee soen, dozou bestëmmt ënner der Äerd ze liewen: et huet, a Bezuch dorop, eng bemierkenswäert Adaptatioun entwéckelt.
1.Talpa Europaea: Anatomie vun der Europäescher Wullmaus
D’Wullmaus huet eng zimmlech eenheetlech Form, mat engem Kapp, dee ouni siichtbaren Hals mam Kierper verbonnen ass. Dës Form ass perfekt ugepasst un hiert Liewen ënner der Äerd.
De Kapp vun enger Wullmaus
De Kapp vun der Wullmaus ass aus e puer Grënn besonnesch. Am Géigesaz zu villen aneren Déieren huet se keen externen Ouerpaviljoen, wat hir Fortbeweegung an de Gäng ënner dem Buedem immens erliichtert. Trotzdem huet d’Wullmaus keen Duerch-Ouerréng; am Géigendeel, se héiert perfekt. Hire Gehéiergank, dee bei de Pelz erauskënnt, kann heiansdo duerch eng duerchsichteg Haut iwwerdeckt sinn.
D’Ae vun der Wullmaus si ganz kleng an dacks souguer ënnerschiddlech grouss. Et gëtt dacks gesot, d’Wullmaus wier blann, mä dat ass net de Fall! Hir Aen si funktionell, mä mir komme spéider op dëser Säit nach drop zréck.
D’Nues vun der Wullmaus ass laang an huet en nuesenähnlecht Enn (Boutoir), dat duerch e speziellt Schank ënnerstëtzt gëtt. Hir Nues huet haaptsächlech eng taktil Funktioun (e “Fillsënn”), mä se ass ganz labil an däerf op kee Fall als Bueraarbechtsgeschir benotzt ginn, fir Gäng ze gruewen oder d’Äerd vun hire Wullmais-Käpp (Maulworfshügel) eropzestoussen.
D’Glidder vun der Wullmaus
D’Viischt Patt vun der Wullmaus ass déi charakteristeschst. Si si wäit virum Hals ageplanzt an hunn d’Form vu ganz verbreederte Hänn, déi no baussen gedréit sinn. D’Fanger si bal bis bei d’Neel zesummegewuess, woubäi dës Neel ganz entwéckelt a flaach sinn. E speziellt Schank, geformt wéi eng Séchel (de falciforme Schank), verstäerkt dëst Ganzt. De Rescht vum Glidd, den Aarm, ass komplett ënner der Haut verstoppt.
Vun Hänn ze schwätzen, ass de richtege Begrëff, mä aus engem utilitäre Siichtpunkt fir d’Déier wier d’Bezeechnung “staark an effektiv Schëppe” méi gerechtfäerdegt.
Notiz: Ni géint de Strich! De samette Pelz vun der Wullmaus huet déi bemierkenswäert Eegenschaft, datt e sech ni verdréint, egal wat geschitt. Dëse Phänomen kënnt duerch eng speziell Verzahnung an der Struktur, déi de Zesummenhalt vun den Hoer assuréiert, déi senkrecht an d’Haut agebett sinn. Dat Ganzt bilt eng effikass Barrière géint d’Penetratioun vu verschiddenste Partikelen, an dës Adaptatioun ass ganz wëllkomm, wann ee bedenkt, wou d’Wullmaus sech beweegt.
De Schwanz vun der Wullmaus
De Schwanz vun der Wullmaus ass kuerz. Wann se sech an hire Gäng beweegt, hält se e riicht an d’Luucht, fir datt e permanent Kontakt mam Plafong vum Gang huet.
Gréisst a Gewiicht vun de Wullmais
En erwuessent Déier ass tëschent 15 an 19 cm grouss, wouvun 2,5 bis 3,5 cm op de Schwanz falen. Hiert Gewiicht ass méi variabel: vu 60 bis 130 g, mat de meeschten Individuen tëschent 80 an 100 g.
Besonnesch Longen
An de Wullmausgäng ass den Sauerstoffgehalt méi niddreg wéi un der fräier Loft. A fir an hiren Tunnellen z’iwwerliewen, huet d’Wullmaus riseg Longen entwéckelt. Duerch déi huet se zweemol sou vill Hämoglobin wéi all déi aner Mamendéieren. An well et d’Hämoglobin ass, wat de Sauerstoff am Blutt transportéiert, verstees du, firwat se jorelaang ënner der Äerd liewe kann.
Déi 5 Sënner vun der Wullmaus
D’Siicht vun de Wullmais
Eng Wullmaus gesäit, mä schéngt awer net fäeg ze sinn, Beweegungen z’erkennen. Dat ass ewei e seriéisen Handicap, wann se baussen optaucht, well se liicht vu Feinde iwwerrascht ka ginn.
Et gëtt de Glawen, d’Wullmaus géif d’Liicht fleien. Dat stëmmt net. An dësem Kontext muss een d’Erfarung vum Godet (vun der franséischer zoologescher Gesellschaft) ernimmen. Wann een an engem däischteren an eidelen Zëmmer e beliichte Glasréier placéiert, da stierzt d’Wullmaus direkt eran. Dat weist, datt hir éischt Prioritéit de Kontakt mat de Maueren ass an net d’Däischtert.
D’Gehéier vun enger Wullmaus
Eng Wullmaus héiert perfekt. D’Struktur vun hirem banneschten Ouer ass normal. Se mierkt Téin am héierbare Beräich a kann, villäicht, och Ultraschall gesinn. Et ass ze bemierken, datt se och op dauerhaft Schwéngungen am Buedem reagéiert. Hir Sensibilitéit fir Kaméidi kéint och erhéicht sinn, duerch de Fait, datt d’Gäng eng Verstäerker-Roll (wéi e Stethoskop-Effekt) spillen.
De Gerochssënn vun de Wullmais
Eng Wullmaus huet e gudde Gerochssënn. Et gouf experimentell bewisen, datt dëst Déier e beweegungslose Reewuerm duerch 7 cm Leem richen kann. Dëse Gerochssënn ass et iwwregens, deen et hir erméiglecht, all Dag duerch hir Gäng-Netzer (ënnert der Äerd) op d’Juegd ze goen.
De Fillsënn bei de Wullmais
Dëse Sënn schéngt deen ze sinn, deen am meeschte benotzt gëtt. D’Déier huet zwee Aarte vu Fillsënn-Organer:
- Den Eimer-Organ, deen op der Spëtzt vum Schnüss sëtzt, an deen sech opriichte kann, fir seng Sensibilitéit ze erhéijen, wann et néideg ass.
- D’Vibrissen (spezialiséiert Hoer), déi op der Schnëss, op de viischte Patten an um Enn vum Schwanz ze fanne sinn. Dat erkläert och, firwat de Schwanz wéi e “Trolley” (Apparat fir Stroum vun engem Kabel op e Motor ze iwwerdroen) benotzt gëtt.
De Goût vun der Wullmaus
Wat de leschte Sënn, de Goût vun de Wullmais, ugeet, brauche mer net driwwer ze schwätzen, well wéi soll ee sech mat engem nach onbekannte Sujet beschäftegen! Et ass wierklech deen nach onbekannte Sujet bei de Wullmais; mir hu keng Donnéeën, fir ze wëssen, ob d’Wullmaus mat hirer Zong schmaache kann.
D’Reproduktioun bei de Wullmais
Et ass ganz delikat, eng Mëllche vun engem Kéibock bei der Talpa Europaea ze ënnerscheeden. Am Allgemengen ass bei dëser Aart de Geschlechterverhältnes (Sex Ratio) ronn 1 (dat heescht, d’Zuel vun de Wullmais-Männercher ass ongeféier d’selwecht wéi déi vun de Wullmais-Weibercher).
D’Wullmaus, ganz territorial, lieft meeschtens eleng. Kloer, an der Kopplungszäit gëtt et eng Ausnam, mä déi ass nëmme vu kuerzer Dauer. D’Männercher si fruchtbar vun Enn Februar un, an dat dräi Méint laang.
D’Weibercher sinn sexuell receptiv e bësse méi spéit, am Mäerz, a se hunn nëmme kuerz Zäite vu Bereedschaft (Hëtzt).
Entdeckt eis Coffreten, déi konzipéiert si fir Är Wullmausproblemer ze léisen.
Onzäiteg Treffen féieren zu Wullmaus-Kämpf, während déi aner, no ongeféier 4 Wochen Droen, dozou féieren, datt 1 bis 6 Neigebuerener (am Schnëtt 4) op d’Welt kommen. Si si plakeg, vu knallrouder Faarf, a gi 4 bis 5 Wochen gestëllt. D’Wullmaus ass jo e Gruef-Mamendéier an net eng Knabbermaus (Rongeur). https://www.youtube.com/watch?v=WNrNiKGSwT4
Hir Wuesstem ass séier: Si weien tëschent 3 a 5 g bei der Gebuert (fir eng Längt vun 3,5 bis 4 cm); 3 Woche méi spéit weien se 60 g a moosse ronn 12 cm.
D’Fräiheet vun de Wullmaus-Babye kënnt no 1,5 bis 2 Méint. Zu dëser Zäit verléiere se dacks hir Heemecht iwwer d’Uewerfläch (Buedem-Uewerfläch). An dëser Situatioun gi vill Jonker vu Feinde gefaangen, déi dës Geleeënheet ausnotzen.
Verschidde Weibercher kënnen eng zweet Kéier Kanner kréien (Juni-Juli), mä nëmmen e klengen Deel mécht bei dëser zweeter Reproduktioun mat.
Rotschlag un d’Fänker: Och wann d’Geschlechterverhältnes bei dëser Aart ronn 1 ass, änneren d’Proportioune Jonk/Erwuessener staark am Laf vum Joer: vun 0 % am Januar op 70 % am Mee-Juni, wat am Schnëtt 43 % Jonker fir 57 % Erwuessener gëtt. Déi natierlech Liewensdauer vun der Wullmaus gouf net systematesch ënnersicht. Se sollt 3 Joer sinn, mat der Méiglechkeet vun “Honnerte-Järegen”; Individuen vu 5 Joer si bekannt. D’Mortalitéit ass an den éischte sechs Méint vum Liewen ganz héich. Duerno hëlt se of a schéngt méi oder manner onofhängeg vum Alter ze sinn.
Notiz: Et ass schwiereg, e Wullmaus-Männche vun engem Wullmaus-Weibchen z’ënnerscheeden, ausserhalb vun der Kopplungs- a Gebuertszäit, wou de Vagin vum Weibe op ass. Dëst erkläert, firwat fréier vill Wullmausfänker geduecht hunn, all jonk Wullmaise wieren Männercher, an datt 50 % vun hinne réischt am Fréijoer duerno Weibercher géife ginn. Haut huet sech d’Situatioun geännert: D’Wullmausfänker si verschwonnen…
2.D’Iessen vun de Wullmais
Vill Fuerscher hunn d’Diät vun de Wullmais ënnersicht, wat et erméiglecht, eng Lëscht vun de méigleche Prouen opzestellen, déi dëst Déier friesse kann.
Praktesch gesinn, weist de Verglach vun de verschiddenen Resultater, datt dëst Déier sech ganz gutt un déi lokal Konditiounen upasse kann: Aarte vu Prouwen, relativ Heefegkeet. Allgemeng gesinn, maachen d’Reewierm ëmmer den Haaptdeel vun hirer Ernierung aus (ronn 80 bis 90 %). Dono muss ee Wäisswierm, d’Larve vu Klicker a verschidden aner Invertebréierter ernimmen.
Mä, an dat ass entscheedend, d’Wullmaus schléckt keng inert Matièren. Dës Tatsaach gouf ignoréiert an erkläert, firwat zum Beispill Vergëftungstechniken mat Granulater agesat goufen. D’Köder, déi an d’Gäng geluecht goufen, sinn zwar verschwonnen, mä Experimenter mat gefange Wullmaisen hunn opgedeckt, datt d’Wullmaus se transportéieren konnt, ouni se ze friessen. Et ass och méiglech, datt dës Köder vun anere klengen Aarte vu Mamendéieren gefriess goufen, déi d’Wullmausgäng benotzt hunn.
Dës Tendenz zum Späicheren ass net ëmmer ouni Grond. Soubal déi kal Joreszäit ufänkt, kann d’Wullmaus sech Reserven u Reewierm (an heiansdo Wäisswierm) uleeën. Dofir immobiliséiert se hir Prouwen méi oder manner komplett, andeems se an de Kapp béisst.
Den Evans, deen d’Stadien vun der Tissuregeneratioun ënnersicht huet, huet bewisen, datt d’Gruppéierunge vu Reewierm, déi esou an de Gäng oder a spezielle Kéip fonnt goufen, net op eng natierlech Gruppéierung zeréckzeféiere waren, mä eendeiteg op eng Juegdaktioun vun der Wullmaus. Dëse Phänomen gouf schonn 1886 vum Dahl (vum Evans zitéiert) gemellt an hat e Stock vun 1224 Reewierm an 18 Wäisswierm betraff.
D’Wullmaus huet e ganz héije Energiebedarf, esou datt en Déier vun 80 g pro Dag ronn 50 g lieweg Prouwen muss friessen (a Gefaangenschaft klëmmt dës Quantitéit, wat d’Ziicht an d’Haltung net grad erliichtert…). 12 Stonnen Honger duer fir se zum Doud ze veruerteelen. Dat erkläert déi relativ dacks Aktivitéitsrhythmen, déi bei de Gruef-Experten (déterreurs) bekannt sinn. Hire Waasserbedarf gëtt duerch d’Frësse vu Reewierm (85 % vum Frëschgewiicht) gedeckt. Hiert Iessen leeft no engem spezielle Zeremoniell of: se gräift de Wuerm mat de Patten. D’Degustatioun fänkt mam Kapp un, wärend e Drock op de Kierper bewierkt, datt d’Äerd-Iwwerreschter, déi de Wuerm grad verdaut, ewakuéiert ginn. Du kanns eng Wullmaus sinn, a gläichzäiteg e feine Gourmet!
D’Konstruktiounen an d’Gäng vun de Wullmais
D’Wullmaus grueft hir Gäng mat hire viischte Patten an ewakuéiert d’Äerd och mat deene Patten.
Se kann hir Schnëss net benotzen, well se ze empfindlech ass, an och net hir Stir, well de ganz dënne Stireschank esou engem Drock net standhale géif. De Fritschy huet berechent, datt d’Gewiicht vun der Äerd, déi op ee Bléck ewechgedréckt gëtt, 20-mol méi héich ka sinn wéi d’Gewiicht vum Déier, dat se dréckt, wärend den Drock, deen op d’Mauere ausgeübt gëtt, 24-mol d’selwecht Gewiicht erreecht…
Dësen héijen Drock erkläert gréisstendeels, firwat d’Wullmausgäng gutt mat der Zäit halen. Déi moyenne Fortbeweegungsgeschwindegkeet vun enger Wullmaus hängt natierlech vun der Aart vum Buedem of. Déi Zuelen, déi am dackste genannt ginn, si 12 bis 15 Meter pro Stonn, mat Spëtzten an der Kopplungszäit vu bis zu 50 m, mä dat ass wouer, an dëse Gäng si manner déif.
Den Haaptziel vum Wullmaus-Gäng-Netz ass d’Sich no Iessen. Allgemeng leien dës Gäng 10 bis 20 Zentimeter ënner der Äerd, mä bei Dréchent kënne se op iwwer 1,50 m Déift fonnt ginn!
Net all Gäng a Wullmais-Käpp sinn identesch; d’Wullmausfänker wëssen dat an erkennen et ganz einfach. Et ënnerscheet een:
- Den Haaptgang: Dëse läit tëschent 20 an 30 cm Déift am Buedem an ass geduecht als e vill benotzte Passagéier-Gang, deen bis zu 7-mol am Dag passéiert gëtt.
- D’Niewegäng: Déi erkennt een un de Wullmais-Käpp, déi ongewinnt ausgesinn a verschidden Direktioune lafen. Dat sinn all d’Juegd-Gäng, déi d’Wullmaus op denger Parzell gegruewen huet. Wat deng Äerd méi aarm u Reewierm ass, wat s du méi Niewegäng gesäis.
- D’Uewerflächengäng: Mir mierken et manner, mä dacks kann een och Uewerflächengäng gesinn, déi vu jonke Wullmaise gemaach ginn, déi net d’Kraaft hunn, déif ze gruewen, oder vu Männercher an der Reproduktiounszäit. Déi mierkt een, well een e gerassene Gang op der ganzer Längt un der Buedem-Uewerfläch gesäit.
Notiz: E Rekord fir ze schloen! De Skoczen zitéiert de Fall vun enger Wullmaus-Mëllche vun 80 g, déi an 90 Minutten 4 Wullmais-Käpp gebaut huet, a dobäi 15,5 kg Äerd ewechgehäit huet, dat si ongeféier 200-mol hiert eegent Gewiicht. Fir dës Leeschtung z’erreechen, misst e Mënsch iwwer annerhalwe Tonne Äerd an 90 Minutte beweegen!
3.D’Wullmaus vum Wullmaus-Rat (Rat taupier) ënnerscheeden
Fir d’Identitéit vum Déier z’entdecken, dat dénge Gaart ruinéiert, ass dee beschte Wee, d’Wullmais-Käpp an d’Gäng opmierksam ze observéieren. D’Critèren, déi elo uginn ginn, si gutt definéiert, mä et ass wouer, datt d’Ënnerscheedung an der Natur net ëmmer esou einfach wäert sinn, besonnesch wann dës Konstruktiounen net frësch sinn. Opgepasst also mat hastege Conclusiounen… an hire praktesche Konsequenzen.
D’Wullmais-Käpp
Am Allgemengen sinn d’Wullmais-Käpp vum Wullmaus-Rat méi platt wéi déi vun der Wullmaus opgeriicht. D’Granulatioun vun der Äerd, déi ewechgehäit gëtt, ass méi reng. Eng Analys weist dacks d’Präsenz vu Planzendeeler, wann de Baumeeschter e Wullmaus-Rat ass. D’Feele vun dëse Planzendeeler schléisst d’Existenz vum Wullmaus-Rat awer net onbedéngt aus.
D’Gäng
Wann s du no der Ewakuéierungs-Galerie vun der Äerd sichs, klëmmen d’Chance vun der Identifikatioun: d’Wullmaus ewakuéiert d’Äerd aus engem Gang, deen meeschtens senkrecht op d’Buedem-Uewerfläch kënnt, wärend de Wullmaus-Rat aus engem Gang operéiert, dee schréi erauskënnt.
Normalerweis ass de Querschnëtt vun engem Wullmaus-Gang ronn, wärend deen vun engem Wullmaus-Rat oval ass. An dësem Beräich ass grouss Virsiicht gebueden. Du däerfs net vergiessen, datt och wann d’Form vum Gang vun deem Déier gemaach gouf, dat e gebuer huet, aner Wullmaisen a Wullmaus-Raten en duerno kënne benotzen.
4.Wousst du dat?
Eng Wullmaus huet 44 Zänn? Dës Zänn, déi am Laf vun de Joren progressiv ofnotzen, wéinst dem Ofschleefen, deen duerch d’Frësse vu Prouwen verursaacht gëtt, déi Äerd a Sand enthalen, si crucial fir hiert Iwwerliewen. Tatsächlech, de komplette Verloscht vun hiren Zänn no 3 bis 4 Joer mécht d’Déier onfäeg ze friessen, wat d’Haaptursaach vum Doud bei de Wullmaisen ass.
Eng besonnesch friessgieresch Wullmaus kann all Dag den Equivalent vu 80 % vun hirem eegene Gewiicht anschlécken, wat engem geschaten Konsum vun 30 kg Reewierm pro Joer entsprécht. Wann s du en Kompostkoup hanne an déngem Gaart hues, da wëss, datt deen d’Wullmaisen unzéie kann, well dës Kéip dacks räich u Wierm sinn, eng beléift Iess-Quell fir d’Wullmaisen. Fir ze verhënneren, datt dénge Gaart vun dësen Déieren iwwerfall gëtt, ass et geroden, e Kompostkoup an der Héicht ze wielen.
Ausserdeem haasst d’Wullmaus Loftzuch. Wann s du d’Wullmais-Käpp mat enger Schëpp ewechméchs, an doduerch Loftzuch an de Gäng schaffs, da kënnt d’Wullmaus direkt, fir dës Loftpassage ze verstoppen.
Schlussendlech ass et gutt ze wëssen, datt d’Wullmaus eng exzellent Schwëmmerin an Apneistin ass. Se kann e puer Minutten ënner Waasser bleiwen. Dofir ass et iwwerhaapt net nëtzlech, hir Gäng mat Waasser ze fëllen, fir se ewechzejoën.







